پیر آمه ده ژوبرفرانسوی در سال 1805 به اردوگاه جنگی عباس میرزا در اردبیل می رسد. در صفحاتی از سفرنامه خود از ملاقاتش با عباس میرزا در این اردوگاه سخن می گوید. جملات زیر بخش کوتاهی از سخنان عباس میرزا در ملاقات با این فرانسوی است.
« در ایام کوتاهی که در اردوی عباس میرزا بودم فرصت های متعددی برای صحبت با این شاهزاده و مشاهده صداقت اندیشه ایشان را داشتم. بی آنکه از موضوعات بیهوده سخن بگوید سئوالاتشان بدنبال اهداف مهمی بودند. روزی از من پرسید: این چه قدرتی است که شما را چنین بر ما برتر نموده است؟ دلیل پیشرفت شما و ضعف قابل ملاحظه ما چیست؟ شما هنر حکومت را، هنر پیروز شدن را و هنر بکار گیری تمام مکاتب انسانی را می دانید، در حالیکه ما به نظر می رسد به یک جهالت شرم آوری محکوم هستیم و به زحمت آینده ایی را متصور می شویم. بنابراین شرق کم حاصلخیزتر، فقیرتر و کم جمعیت تر از اروپای شما خواهد شد؟ آیا اشعه هایی خورشید که قبل از رسیدن به سرزمین شماها بما روشنی می بخشند، اینجا خیر کمتری خواهند داشت تا بر روی سر شماها؟ و خالق هستی که الطافش را به همه می رساند شما را بیش از ما مورد لطف قرار خواهد داد؟ من که اینگونه فکر نمی کنم.
حرف بزن غریبه! به من بگو، برای اصلاح ایرانیان چه باید کرد؟ آیا بایستی مثل این تزار مسکوی که برای ویزیت شهرهای شما از تختش پایین آمده است من نیز بایستی ایران را و این بساط بیهوده ثروت را ترک کنم یا نه برعکس بایستی خودم را به آن وابسته کنم و پا به پای دانایی پیش بروم که به من می آموزد آنچه را که شاهزاده باید بداند؟...»
Voyage en Arménie et en Perse fait dans les années 1805 et 1806, par chevalier Pierre-Amédée Jaubert, 175 :
Durant le peu de jours que je passai dans le camp d’Abbas Mirza, j’eus des occasions fréquentes de m’entretenir avec ce prince et d’apprécier la justesse de son esprit. Loin de se diriger vers des objets frivoles, ses questions avaient toutes des choses importantes pour but. Quelle est me disait il, un jour, la puissance qui vous donne une si grande supériorité sur nous ? Quelle est la cause de vos progrès et de notre constante faiblesse ? Vous connaissez l’art de gouverner, l’art de vaincre, l’art de mettre en action toutes les facultés humaines, tandis que nous semblons condamnés à végéter dans une honteuse ignorance et qu’à peine nous songeons à l’avenir. L’Orient serait il donc moins habitable moins fertile moins riche que votre Europe ? Les rayons du soleil qui nous éclairent avant d’arriver jusqu’a vous seraient ils moins bienfaisants ici que sur vos têtes et le Créateur qui dans sa bonté diversifia tous ses dons aurait il voulu vous favoriser plus que nous ? Je ne le pense pas. Parle étranger, dis moi ce qu’il faut faire pour régénérer les Persans. Dois je, comme ce tzar moscovite qui naguère descendit de son trône pour visiter vos villes, dois je abandonner la Perse et tout ce vain étalage de richesses ou plutôt faut il en m’attachant aux pas d’un sage aller m’instruire de tout ce qu’un prince doit savoir ? …
JE SUIS VENU TE DIRE QUE JE M'EN VAIS
سنه، گئدیرم دئمک اوچون، گلدیم!
و سنین گوز یاشلارین هئچ بیر شئی دیشدیرمیه جک
وئرلن قارا یئللره دئین کیمی
منده گلدیم سنه دئیم کی: گئدیرم!
گئچمیشلری یاده سالیپ آغلی یرسان
ساعات چالیرکن، نفسین کسیلیر، سولورسان
دونمسیز ودالاشماکلار
آه! اوزگونوم
سنه گئدیرم دئمکتن اوترو
هایلادی سنی سئویرم، آمما!!
سنه، گئدیرم دئمک اوچون، گلدیم!
اوزون اوزون هیشکیرمالارین، هئچ بیر شئی دیشدیره میه جک
وئرلن قارا یئللره دئین کیمی
منده گلدیم سنه دئیم کی گئدیرم!
موتلو گونلری یاده سالیپ آغلی یرسان
...
سالدیریجی ایسرائیللی لر، غززه شریدینده (نوار غزه) بیر سوی قیریمی Soykirimi (نسل کشی) ایشلی یللر.
دئمکدن قوخمویالیم!
کیمین گوناهیدیر؟ حماسین؟ اسرائیل قووتلرینین؟
یا کی هامیسندان داها چیرکین: بوتون دونیانین؟
L’offensive israélienne dans la Bande de Gaza est un génocide
N’ayons pas peur des mots
La faute à qui ? Au Hamas, à l’armée israélienne ou pire encore
Au reste du monde.




فرانسانین 1794 ایلیندن، Marie-Joseph CHÉNIER آدلی شاعریندن قالان بیر شعرین، بیر پارچاسینین ترجمه سی
۱۷۹۴ اونجو ایلین ژوئیه آینین ۱۴ دونده یازیلان بو شعر، همان ایلده بویوک بیر اونم قازانمیش و ۱۸ مین نسخه ده چاپ اولارکن فرانسانین ارتشی آراسیندا یایلیر. فرانسانین اول ایمپراتورلوک دونمینده میللی مارش ساییلان بو شعره، ناپلئون بویوک بیر ده یر وئریرمیش.
ظفر، سویله یه سویله یه، بیزی ایشه چاغریر
آزادلیک آدیملاریمیزا یول گوستریر
و گونئی دن گوزئی یه تک ، ساواش زورناسی
دویوش ساعاتینی چالیر! (دویوش آنی نی سسلنیر)
تیتره ین، فرانسانین دوشمانلاری!
قاندان و تکبر دان مست اولان پادیشاهلار!
یوکسک (یوجه) میللت قاباغا گلیر
دیکتاتورلار! تابوتا دوشون.
جمهوریت بیزی چاغیریر
یا کی ظفر قازانماغی اورگشه لیم، یا کی اولمه گی!
بیر فرانسالی اونا گوره یاشامالی دیر
بیر فرانسالی اونا گوره اولمه لیدیر
La Victoire, en chantant nous ouvre la carrière,
Liberté guide nos pas ;
Et, du nord au midi, la trompette guerrière
A sonné l'heure des combats.
Tremblez. ennemis de la France,
Rois ivres de sang et d'orgueil
Le peuple souverain s'avance,
Tyrans, descendez au cercueil.
La république nous appelle,
Sachons vaincre, ou sachons périr :
Un Français doit vivre pour elle,
Pour elle, un Français doit mourir.
بیر گون بویوک آنام مندن سوروشدو: بالام سرودین چنچزی منه دئیرسن یادیمدان چیخیپ؟ !!!!! سوروشدوم آنا واللاه منده بیلمیرم. آخی سرودین جنجز نه دئمک دیر؟ قایدیپ منه دئدی : اونه سوزدو؟ نه جور اولار، سن بیر مسلمان بالاسی، بیر ساواددی آدام، سرودین چنچزی بیلمیرسن؟ هئچ آللاهدان قوغمورسان؟ بیلدیم کی بو سرودین چنچزی نن، دینین آراسیندا بیر شی وار. اونا گوره ده آنامدان داها توضیح ایسته دیم. منه دئدی : سرودین نن فریدون بیلمک هامی مسلمانلارا واجیبدیر. سونرا دئدی سرودینین اولی توحید دی. تازا بش قیرانلیغیم دوشدو کی آنام نه دئیر. دئمک بی چاره اصول دین چند است؟ دئمک ایسترمیش!!! اوز اوزومه دئدیم نولاردی آناما اوز دیلی جه دینینی اورگدردیلر؟ چند است یئرینه نئچه دنه دئیر دیله، تا او بیچاره ده چنچز دئمک اوچون شاشمییایدی.
هامان گون آناما، سرودینی (اصول دینی) اوز دیلیجه بئله اورگتتیم:
اصول دین نئچه دنه دی ؟ دین دیرکی (ستون) بش دنه دی.
اولده توحیدی دئیر: آللاهیمیز بیر دی ها باک
ایکینجی سی عدلدی یا آللاهی عادیل تانیماک
اوچونجو سو نبوته اینانماکدیر دوردونجوسو امامت دایانماکدیر
بشینجی سی آمما معاد او دونیانی اونوتماماک
اوگوندن بو یانا آنام داها چنچنز دئمک دن قوتولوپ و تازا بیلیپ سرودین نه دئمک دیر.
بیر آیلیک،
آی شن آدلی کوچوک باجیما اتحاف ائدیرم (باجیمین ۱۰ گوننوک فتوگرافی):
بیر آیدی بیزیم بیر آی یمیز وار
آی شن دئیه لی، نانایی میز وار
آی شن نه دئمک، آیدی شانیم دیر
جانان دئملی، جان دی جانیمدیر
|
|
ةtat (pays) اولکه |
نفوس Population |
رسمی دیللر Langues officielles |
|
1 |
Afrique du Sud |
43,4 M |
anglais/afrikaans |
|
1 |
Belgique |
10,2 M |
néerlandais/français/allemand |
|
1 |
Afghanistan |
23,3 M |
pashtou/dari (farsi) |
|
1 |
Belau/Palau/Palaos |
۲۰۵۰۰ |
anglais/palaosien |
|
1 |
29,6 |
anglais/français |
سكه: يارماقYarmaq
اسكناس: چاوÇav
مالي: آقچالAqçal
ماليه: آقچالي ايشلرAqçalı İşlər
خزانه: آغيAğı
خزانه داري: آغيچيAğıçı
واحدهاي پول توركي (به ترتيب نزولي): تومه نTümən ، سومSom ، تنگهTəngə ، تييينTiyin ، باسيقBasıq ، بنه كBənək
حواله، برات: بيچه كBiçək
ضرابخانه: باسيق ائويBasıqevi
كارت اعتباري: قامدوQamdu
سند: بلگهBəlgə
امضا: ايزباسİzbas
مهر: دامقاDamqa
فرمان دولتي: يارليقYarlıq
توشيح رسمي: توغراTuğra (در گذشته امضاء-نشان سلاطين ترك كه به اسناد رسميت مي بخشيد)
رسمي: توغراليTuğralı (سند رسمي= توغرالي بلگهTuğralı Bəlgə )
بارداغیندان سس گلیر
عاشق اولماق سوچ دگیل
جمله خالقا راس گلیر

